Kijk op het fotografisch universum door Erwin Puts
Blog
  • © 2005-2019 Erwin Puts Contact Me 0

Blog

Questions!?

NEDERLANDS

Er is iets vreemds aan de hand! Ik ben langzaam de resultaten van mijn verkenning van de Leica SL2 en de Summilux-SL aan het verwerken en stuit daarbij op merkwaardige resultaten. Het eerste, minder merkwaardige resultaat is het feit dat op de SL2 het Summilux-SL en het Summilux-M objectief praktisch gelijk presteren, althans in het midden en op de testkaarten die ik gebruik. Wel merkwaardig zijn de prestaties bij de verschillende diafragma-openingen. Al bij volle opening presteren beide objectieven al bijna zo goed als bij de midden diafragma’s waar normaliter de beste prestaties zijn te verwachten. De Summilux-M wordt herkend door de software van de SL2, omdat dit objectief al de elektronische identificatie heeft. Het vermoeden is nu sterk dat de software in de camera de prestaties opkrikt.Bij de M8.2 zijn de prestaties van de SX-M zoals verwacht: langzame stijging van volle opening to f/5.6 en daarna een afzwakking tot f/16.
Ook de vele recente en super-lichtsterke objectieven van Canon, Nikon en Panasonic (van 0.95 tot 1.4) vertonen bij volle opening bij testopnames opmerkelijk goede resultaten. Ondanks de vele lenselementen en de grotere diameter van de bajonet vatting lijken deze resultaten een beetje over-the-top te zijn. Omdat die moderne objectieven alleen op digitale en eigen merk camera’s passen is het niet na te gaan of en in hoeverre de software inderdaad de objectief ontwerpers een handje helpt. Het is niet uit te sluiten en zet vraagtekens bij de zogenaamde objectief tests van de tijdschriften en de vele bloggers.

ENGLISH

Something strange is going on! I'm slowly processing the results of my exploration of the Leica SL2 and the Summilux-SL and I'm encountering strange results. The first, less remarkable result, is the fact that on the SL2 the Summilux-SL and the Summilux-M lens perform practically the same, at least in the middle and on the test cards I use. What is remarkable, however, is the performance at the different apertures. Already at full aperture both lenses perform almost as well as at the central diaphragms where normally the best performance can be expected. The Summilux-M is recognized by the software of the SL2, because this lens already has the electronic identification. The suspicion is now strong that the software in the camera increases the performance. With the M8.2, the performance of the SX-M is as expected: slow increase from full aperture to f/5.6 and then a decrease to f/16.
The many recent and super bright lenses from Canon, Nikon and Panasonic (from 0.95 to 1.4) also show remarkably good results at full aperture in test shots. Despite the many lens elements and the larger diameter of the bayonet mount, these results seem to be a bit over the top. Because these modern lenses only fit on digital and proprietary brand cameras, it is impossible to determine whether and to what extent the software actually helps the lens designers. It cannot be ruled out and questions the so-called lens tests of the magazines and the many bloggers.

2020!

NEDERLANDS
Volgens de heer Dr. Schuhmacher, die (althans voor mij) een zeer interessante website onderhoudt, is de fotografie markt voor 2020 in een desolate toestand. De grote vier in Japan (Canon, Nikon, Sony en Fuji) produceren te veel, hebben grote voorraden en ontwikkelen minder toestellen, want de kosten voor de omzetting naar spiegelloze camera’s en een nieuwe bajonet kosten veel geld. Dat moet worden terugverdiend door geringere ontwikkelkosten bij andere producten en door goedkopere productie en hogere prijzen. Alle fabrikanten gaan over op zinloze hogere pixel aantallen om de camera’s duurder te maken en zich te concentreren op het luxe marktsegment. ‘Zinloos’ want het zijn de echte professionele camera’s die nog met 20 -25 Mp sensoren werken. Als we uitgaan van 4K tv schermen als industrie standaard dan kan zelfs een 12 Mp sensor dit formaat gemakkelijk aan.
De meeste van die Japanse bedrijven zijn mengbedrijven die een heel reeks diverse producten op de markt brengen en nauwelijks van alleen de fotomarkt moeten leven. Die bedrijven verleggen hun aandacht en productievolume naar andere markten. Zelfs Leica, dat toch uitsluitend in het luxe segment opereert, is aan het stoeien met luxe horloges, brillen en drones. Wie hoort er nog iets nieuws over de Leica S dezer dagen? De samenwerking met Huawei leverde een aanzienlijke kasstroom op, zo zeer dat de nieuwe CEO (nummer 7 sinds Kaufmann de fabriek in Solms heeft opgekocht en omgevormd tot een voor vele Leica afficionados ongrijpbare tempel in Wetzlar) droomt van een eigen smart phone die ongetwijfeld ut de koker van Huawei zal komen. De Andrioid besturingssoftware van Huawei is op dit moment in een crisis. Of die 80 nieuwe programmeurs de Leica wil hebben, het tij kunnen keren, staat in de sterren.
Veelzeggend is de stroom van speciale edities die Leica nu in de markt zet. Altijd als het concern in financiële problemen zit, wordt de special als reddende engel opgeroepen. Ook de nieuwe L-bajonet, door de cognoscenti als belangrijke vernieuwing uitgeroepen, is eigenlijk helemaal niet nieuw. Het is de oude T-bajonet en de kosten om die te ontwikkelen waren niet echt hoog omdat er zo weinig objectieven waren die gebruik maakten van die bajonet. Toch zijn de kosten nog zo hoog dat er een consortium voor nodig is om de kosten te delen.
De winstgevendheid van de fabrikanten van foto apparatuur staat op een kantelpunt of is zelfs al zo ver gedaald dat het alleen nog een kwestie van tijd is voordat een fusie ophanden is of zelfs een camera fabrikant de deuren sluit.
Er is nu al enige tijd geen sprake meer van een verzadigingsmarkt, maar van een krimpende markt. Het aantal zogenaamde enthousiaste fotografen, die voldoende geld hebben om de superdure producten te kopen, zal eerder afnemen dan toenemen. En video is niet ieders hobby.
Overaanbod en neerwaartse prijsdruk zullen voor 2020 de norm zijn. De nieuwste camera’s en objectieven presteren niet beter dan die van enkele generaties geleden, wat de influenzers ook mogen beweren. Je helpt tenslotte ook het milieu nog als je de huidige camera nou eens niet vervangt door een nieuwe. De productie pijplijn is vol en dat zijn de magazijnen ook.

ENGLISH
According to Mr. Dr. Schuhmacher, who (at least for me) maintains a very interesting website, the photography market for 2020 is in a desolate state. The big four in Japan (Canon, Nikon, Sony and Fuji) produce too much, have large stocks and develop fewer devices, because the costs of conversion to mirrorless cameras and a new bayonet cost a lot of money. This has to be recouped by lower development costs with other products and by cheaper production and higher prices. All manufacturers are switching to pointlessly higher pixel numbers to make the cameras more expensive in able to concentrate on the luxury market segment. Pointless' because it is the real professional cameras that still work with 20 -25 Mp sensors. If we assume 4K TV screens as industry standard then even a 12 Mp sensor can easily handle this size.
Most of those Japanese companies are mixing companies that bring a whole range of different products on the market and barely have to make a living from the photo market alone. These companies shift their attention and production volume to other markets. Even Leica, which operates exclusively in the luxury segment, is frolicking with luxury watches, eyel-glasses and drones. Who heard anything worthwhile about the Leica S these days? The cooperation with Huawei generated a considerable cash flow, so much so that the new CEO (number 7 since Kaufmann bought the factory in Solms and transformed it into an, for many Leica afficionados elusive, temple in Wetzlar ) dreams of having his own smart phone that will undoubtedly come from Huawei. Huawei's Andrioid operating software is currently in crisis. Whether or not he wants 80 new programmers these numbers are to small to be able to turn the tide.
Significant is the flow of special editions that Leica is now putting on the market. Whenever the company is in financial trouble, the special is called up as a saving angel. Also the new L-bayonet, declared by the cognoscenti as an important innovation, is actually not new at all. It is the old T-bayonet and the costs to develop it were not really high because there were so few objectives using that bayonet. Nevertheless, the costs are still so high that a consortium is needed to share the costs.
The profitability of photographic equipment manufacturers is at a tipping point or has already fallen so far that it is only a matter of time before a merger is imminent or even a camera manufacturer closes the doors.
For some time now there is no longer a saturated market, but a shrinking market. The number of so-called enthusiastic photographers, who have enough money to buy the super expensive products, is more likely to decrease than increase. And video is not everyone's hobby.
Oversupply and downward pressure on prices will be the norm for 2020. The latest cameras and lenses do not perform better than those of a few generations ago, no matter what the influencers may claim. After all, if you don't replace the current camera with a new one, you'll be helping the environment. The production pipeline is full and so are the warehouses.

SL2 + Summilux-SL 50 mm

NEDERLANDS

Vandaag kreeg ik van de Leica fabriek een SL2 camera met Summilux-SL objectief. Beide zijn behoorlijk gewichtig en volumineus. Het objectief heeft een lens vatting van 82 mm. Denk er aan dat de Apo-Telyt-R 280 f/4 een diameter heeft van 77 mm en de Apo-Telyt-R 280 f/2.8 (eerste versie) een diameter van 112 mm heeft. Het gewicht is opgeteld 900 gram (met batterij) + 1065 gram, bijna 2 kilogram, nogal een gewicht voor de zorgeloze wandelaar. Gelukkig is er nu een interne beeldstabilisatie, die tot 5 stops compensatie biedt.
Ik ga van deze set geen uitvoerig relaas schrijven, maar me concentreren op de verschillen tussen MM 2 body met Summilux-M en de vele beeld-omvang opties die de SL2 biedt (upsizing naar 180 Mb en downsizing naar 24 Mb). Ik maak daarbij gebruik van de Image Engineering software en de Siemens ster als target. Ook zal ik mijn eigen Tirion testkaarten benutten. Deze aanpak is in ieder geval wetenschappelijker en betrouwbaarder dan een landschap fotograferen of een portret. Uiteindelijk wil de lezer toch een vergelijking hebben tussen de verschillende opties: hoe zijn gewicht en compactheid gerelateerd aan optische prestaties.Maakt het nog verschil uit om een 46 Mp sensor te hebben in vergelijking net een 24 Mp sensor. Is upsizing zinvol en krijg je er meer prestaties voor. Is downsizing, zoals wordt beweerd, gunstig voor de visuele indruk van het beeld. Het is onvermijdelijk dat er ook enkele opmerkingen over gevoel en bediening zullen worden gemaakt
LET OP: de pixel shift optie is nog niet aanwezig, die test kan dus nog niet. Maar de ervaringen met de Olympus en de Panasonic S zijn niet overweldigend.

ENGLISH VERSION
Today, the Leica factory sent me an SL2 camera with Summilux-SL lens. Both are quite heavy and voluminous. The lens has a lens mount of 82 mm. Remember that the Apo-Telyt-R 280 f/4 has a diameter of 77 mm and the Apo-Telyt-R 280 f/2.8 (first version) has a diameter of 112 mm. The total weight is 900 grams (with battery) + 1065 grams, almost 2 kilograms, quite a weight for the carefree walker. Fortunately, there is now an internal image stabilization, which compensates up to 5 stops.
I'm not going to write an extensive story of this set, but I'm going to concentrate on the differences between MM 2 body with Summilux-M and the many image size options that the SL2 offers (upsizing to 180 Mb and downsizing to 24 Mb). I use the Image Engineering software and the Siemens star as a target. I will also use my own Tirion test charts. This approach is more scientific and reliable than photographing a landscape or a portrait. In the end the reader wants to have a comparison between the different options: how are weight and compactness related to optical performance?: does it make any difference to have a 46 Mp sensor compared to a 24 Mp sensor? Is upsizing useful and do you get more performance for it. Is downsizing, as it is claimed, beneficial for the visual impression of the image? And so on. It is inevitable that some comments about handling and feel have to be made.
NOTE: the pixel shift option is not yet available. This comparison is not possible.But the experience with the Olympus and the Panasonic S are not really impressive.

praktijk van pixel verschuiving/pixel shift

De meeste camera’s hebben tegenwoordig de techniek van de beweegbare beeldsensor ingebouwd. Deze bewegingen, vaak vijf-assig bieden de mogelijkheid van beeldstabilisatie, sensor oppervlak reiniging en inderdaad ook nog de optie van pixels shift of multishot. Omdat in het laatste geval acht beelden worden samengevoegd tot een beeld, waarbij elk afzonderlijk beeld over een minuscule afstand verschoven is (meestal een of een halve pixel) groeit het totale aantal pixels behoorlijk. Het idee van pixel shift komt van de video camera, die toentertijd met afzonderlijke slechts voor een kleur gevoelige beeldsensoren werkte. Elke sensor had slechts een beperkt aantal pixels (rond de een miljoen) en de techniek werkte zo dat het beeld werd opgebouwd uit e combinatie van elke sensor afzonderlijk. Om de bescheiden resolutie te verhogen werden er trucjes uitgehaald zoals het verschuiven van een sensor over een beperkte afstand, waarmee de kleurinterpretatie kon worden verbeterd en de ruis kon worden onderdrukt.
In digitale foto camera’s wordt gebruikt gemaakt van een enkele beeldsensor die met het bekende RGB Bayer patroon is overdekt. Hierdoor gaat per pixel nogal wat kleurinformatie verloren die door interpolatie wordt aangevuld.
De pixel shift technologie werkt als volgt: tijdens de opname wordt de beeldsensor over de afstand van een pixel verschoven, zodat elke pixel door alle RGB filters wordt belicht en daarmee alle kleurinfo kan opnemen. Omdat elke pixel ook meer licht kan opnemen wordt ook de ruis gereduceerd.
Nadeel is dat deze techniek alleen werkt met statief en met echt stationaire objecten.
Tot zover de theorie. Maar werkt het ook?
Ik heb geen Pentax of Sony of Panasonic of Leica (de SL2 is te duur, lomp en zwaar). Ik heb wel een Olympus Pen-F die een vergelijkbare techniek aanbiedt.
Voor alle duidelijkheid: in geen van de genoemde camera’s wordt de oppervlak van de photosites op de beeldsensor veranderd. Het fysieke oplossend vermogen blijft dus gelijk, ook als je de sensor beweegt en het aantal pixels softwarematig vergroot.
De Pen-F heeft een MFT formaat beeldsensor met 5184 x 3888 photosites. De lengte van een photosite (meestal ook als pixel aangeduid) is 17,4 mm / 5184 beeldpunten = 3.4 micrometer voor een totaal oppervlak van 226, 2 mm^ 2. Het oppervak per beeldpunt is 11,56 mm^2.
Het aantal effectieve beeldpunten is 20, 3 Megapixel. Ter vergelijk, de nieuwe Leica SL2 heeft een oppervlak per beeldpunt van 18,49 mm^2 bij een totaal effectief oppervlak van de beeldsensor van 46,7 Megapixel. Omdat een pixel dimensie-loos is (in tegenstelling tot de fysieke photosite), is het werkelijke oppervlak minder belangrijk. Het totale aantal megapixels wordt bij de multishot techniek van de SL2 vergroot tot 187 Megapixel. (= 46,7 x 4).
Bij de Olympus Pen-F zijn de getallen wat bescheidener. De originele 20,3 Megapixel wordt vergroot tot 50 Megapixel. De originele maten (5184 x 3888) worden in Raw formaat vergroot to 10368 x 7776, een verdubbeling dus. Waar de leica SL2 dus een pixel verschuiving heeft van een halve pixel, is dit voor de Pen-F maar een kwart pixel.
Om de theoretische toename in scheidend vermogen te controleren, heb ik met de Pen-F de volgende studie uitgevoerd. Ik heb een super scherpe dia van het USAF test patroon genomen (van Image Engineering), de Kaiser belichtingseenheid en als objectief de 60 mm macro van Olympus, gediafragmeerd op f/8. Uiteraard op statief en enkele opnames gemaakt met de normale en enkele met de High Res stand.
De beelden zijn met Photoshop geopend en niet bewerkt. Er is geen enkel verschil in beeldkwaliteit waarneembaar.
Zie hieronder de originele opname,

origineel

onder de High Res opname.
hr


De laatste opname is tweemaal groter dan de originele. Om redenen van vergelijking is de HR opname dus tweemaal verkleind. Ook de werkelijke grootte laat geen verschil zien bij de fijnste patronen.
Ik heb geen ervaring met andere camera’s. Als die op vergelijkbare wijze werken als de Olympus, zal het verschil dus wel minimaal zijn. Zo wie zo is de hedendaagse fixatie op aantallen pixels erg overdreven. Je mag wel spreken van een hype. De fijnere details komen er alleen uit bij bewegingloze opnames (camera en object). Of met studio flits! Als je uit de hand werkt, zakt de feitelijke resolutie aanzienlijk, al zal dit met beeldstabilisatie wel weer meevallen.

Here is the English version

Most cameras nowadays have the technique of the movable image sensor built in. These movements, often five-axis, offer the possibility of image stabilization, sensor surface cleaning and indeed also the option of pixel shift or multishot. Because in the latter case eight images are merged into one image, where each individual image is shifted over a minuscule distance (usually one or a half pixel), the total number of pixels grows considerably. The idea of pixel shift comes from the video camera, which originally worked with separate image sensors that were only sensitive to one colour. Each sensor had only a limited number of pixels (around one million) and the technique was such that the image was made up of a combination of each sensor individually. In order to increase the modest resolution, tricks such as shifting these sensors over a limited distance were used to improve colour interpretation and suppress noise.
In digital photo cameras, a single image sensor is used that is covered with the well-known RGB Bayer pattern. As a result, quite a lot of colour information is lost per pixel, which is supplemented by interpolation.
The pixel shift technology works as follows: during the recording, the image sensor is shifted over the distance of a pixel, so that each pixel is exposed by all RGB filters and can therefore record all colour information. Because each pixel can also capture more light, the noise is also reduced.
The disadvantage is that this technique only works with a tripod and with real stationary objects.
So much for the theory. But does it also work?
I don't have a Pentax or Sony or Panasonic or Leica (the SL2 is too expensive, bulky and heavy). I do have an Olympus Pen-F that offers a similar technique.
For the sake of clarity: in none of the mentioned cameras is the physical area of the photosites on the image sensor changed. The physical resolution remains therefore the same, even if you move the sensor and increase the number of pixels by software. This interpolated resolution is software generated and thus virtual. Anything can happen here!
The Pen-F has an MFT size image sensor with 5184 x 3888 photosites. The length of a photosite (usually also referred to as a pixel) is 17.4 mm / 5184 pixels = 3.4 micrometers, which translates into a total area of 226, 2 mm^ 2. The surface area for a pixel is 11.56 mm^2.
The number of effective pixels is 20. 3 Megapixels. To compare, the new Leica SL2 has a surface area per pixel of 18.49 mm^2 at a total effective surface of the image sensor of 46.7 Megapixels. Because a pixel is dimensionless (as opposed to the physical photosite), the actual surface area is less important. The total number of megapixels is increased to 187 megapixels with the SL2's multishot technique. (= 46.7 x 4).
With the Olympus Pen-F the numbers are a bit more modest. The original 20.3 megapixel is enlarged to 50 Megapixel. The original sizes (5184 x 3888) are enlarged in Raw format to 10368 x 7776, a doubling. While the Leica SL2 has a pixel shift of half a pixel, for the Pen-F this is only a quarter of a pixel.
To check the theoretical increase in resolution, I did the following study with the Pen-F. I took a super sharp slide from the USAF test pattern (from Image Engineering), the Kaiser exposure unit and as an objective the Olympus 2.8/60 mm macro, with the aperture at f/8. Of course on a tripod. Some shots made with the normal and some with the High Res mode.
The images were opened with Photoshop and not edited. There is no difference in image quality.
The pictures are above: first the original recording. The High Res recording is below this one.
The last picture is twice as large as the original one. For reasons of comparison, the HR recording has been reduced twice. Also the actual size shows no difference in the finest patterns.
I have no experience with other cameras.. If they work in a similar way to the Olympus, the difference will be minimal, so today's fixation on numbers of pixels is very exaggerated. You can speak of a hype. The finer details only come out with motionless shots (camera and object). Or with studio flash! If you get out of hand, the actual resolution drops considerably, although with image stabilization this will not be too bad.

Farewell to the Leica World


For more than 35 years I have been intimately involved in the Leica world, encompassing the history of the company, the analysis of the products and the use of the products, all under the umbrella concept of the Leica World.
I have experienced and discussed in detail with relevant persons in Wetzlar (old), Solms and Wetzlar (again, new) the digital turn and how the company evolved and changed while adopting the digitalization of the photographic process and the changing world of the internet based photography. The most recent event is the evolution from a manufacturing company to a software-based company. While a commercial success, this change of heart has accomplished a, perhaps not intended, impact: the soul of Leica products has been eradicated. A renewed interest in classical products is the result. The SL and Q are currently the hopeful products for the future. The ghosts of Huawei and Panasonic can be seen all over the campus and while the M-system is still being promoted as the true heir of the Leica lineage, it is now sidelined. Once upon a time, Leica followed its own path, guided by gifted and pioneering engineers and keen marketeers. Nowadays its products are as mainstream as every other camera manufacture.
The company has sketched a future and follows a path that I am no longer willing to go.